X
تبلیغات
پخش زنده جام جهانی
شنبه 23 مرداد 1389 ساعت 19:18

مصاحبه اختصاصی تبیان با خانم دکتر بهی فتح‌الله‌زاده

فیزیکدان ایرانی حاضر در پرنویسنده ترین مقاله تحقیقاتی جهان

کاربران گرامی سایت تبیان با خانم دکتر فتح‌الله‌زاده از طریق مطلبی که در پر نویسنده ترین مقاله دنیا که یکی از خروجی های پروژه بزرگ LHC در مرکز سرن، آشنا هستند. ایشان در سن نه سالگی ایران را ترک کردند و امروزه برای دیدار از دوستان و خانواده گاه گاهی به میهنمان سفر می کنند.

lhc

خانم دکتر فتح‌الله‌زاده با 35 سال سن یکی از خانم های موفق ایرانی در زمینه فیزیک هستند که امروزه در معتبرترین مراکز علمی این زمینه در اروپا و آمریکای شمالی به پژوهش و تدریس اشتغال دارند. مصاحبه ای که در ادامه می آید برگردان فارسی مصاحبه ای است که ایشان اخیرا با بخش دانش و فناوری تبیان داشته اند و قبلا وعده انتشار آن را داده بودیم.

"من کسی نبودم که از کودکی علاقه شدید به فیزیک دارند. ایجاد این علاقه در من به مرور اتفاق افتاد. من در واقع در بزرگسالی به سمت فیزیک کشیده شدم". این شروع صحبت های خانم دکتر فتح‌الله‌زاده در مورد زمینه تحصیلی شان است.

"در زمان تحصیل در دوره کارشناسی که تخصصی میان رشته ای و بسیار جامع میان رشته های علمی و حتی هنر و فلسفه بود درسهای ما به علوم زیستی رسید و من حس کردم که علاقه ای به کار با موجودات زنده و این زمینه علمی ندارم و این زمانی بود که به فیزیک علاقمند شدم. بعد از دوره کارشناسی من مدتی کار کردم و سپس دوره کارشناسی جدیدی این بار در فیزیک در دانشگاه تورنتو شروع کردم و این آغاز زندگی حرفه ای در رشته فیزیک بود. برای من مهم بود که فیزیک را بفهمم، پس با خودم می گفتم شاید اگر کارشناسی را بگیرم بفهمم، بعد به این نتیجه رسیدم که بهتر است کارشناسی ارشد را بگیرم تا مطمئن شوم که فیزیک را فهمیدم اما هنوز راضی نبودم. بنابراین دکتری فیزیک را با نیت فهمیدن فیزیک شروع کردم و این زمانی بود که دیگر واقعا به فیزیک علاقمند شده بودم. من دوره دکتری را نیز در همان دانشگاهی که کارشناسی و کارشناسی ارشد را گذراندم: دانشگاه تورنتو".

ایشان اضافه می کند: "من قبلا در زمینه فیزیک نظری تحصیل کردم و در حال حاضر زمینه تحقیقاتی من فیزیک ذرات است که اخیرا فیزیک انرژی های بالا خوانده می شود. من در پروژه دکتری خودم بر روی بعد چهارم مواد و تاثیرات آن برای مدلسازی کنش های ذرات در دانشگاه تورنتو کار کرده ام. بخشی از پروژه من همکاری با مرکز تحقیقات هسته ای اروپا یا سرن در پروژه مشهور LHC بوده است که پر نویسنده ترین مقاله دنیا یکی از خروجی های این کار است".

lhc

خانم دکتر فتح‌الله‌زاده در رابطه با ارتباط پروژه LHC و پی بردن به اسرار بوجود آمدن جهان در روزهای نخستین توضیح می دهند: ظاهرا در آن لحظه های ابتدایی انرژی بسیار بسیار زیادی در یک محیط بسیار کوچکی از فضا ذخیره شده بود. یک تئوری فیزیکی بیان می کند که در این محیط بسیار کوچک ِ محل تجمع انرژی زیاد، برخورد بسیار مهیب ذرات با شتاب بالا به نقطه ای رسید که اجزای این جهان با انفجاری عظیم بوجود آمدند. پروژه  LHC در پی شبیه سازی چنین واقعه ای است و تلاش می کند با ایجاد مصنوعی یک برخورد پر انرژی از جنس چیزی که به نظر می رسد در ابتدای انفجار بزرگ رخ داده باشد، به اسرار کشف نشده لحظات بوجود آمدن اجزای جهان پی ببرد. در واقع همه کار این پروژه با اجزای بسیار کوچک مواد و ذرات بنیادی است که تنها در شرایط شبیه سازی شده و انرژی های بالا یافت می شود.

این فیزیکدان برجسته ایرانی پیرامون مشکلات احتمالی که می تواند برای یک فرد با اصلیت ایرانی در محیط های کاری علمی جهانی وجود داشته باشد ابراز نظر می کنند که "ایرانی بودن" چندان باعث بروز مشکل یا محرومیتی برای ایشان نشده است و اتفاقا کار در محیط های بین المللی و تجربه فرهنگ های دیگر برایشان جذاب بوده است اما دوستان ایرانی ای داشته اند که به محدودیت هایی خصوصا در ورود به آزمایشگاه های حساس فیزیکی برخورد کرده اند اما چندان حاد و بغرنج نبوده است و در زمینه کاری ایشان برخورد با ایرانی ها در سطح قابل قبولی است چون تخصص بالای دانشمندان ایرانی باعث می شود مسایل سیاسی چندان وارد کار نشود.

ایشان در یکی از بالاترین سطوح علمی فیزیک ذرات و در پر هزینه ترین پروژه تاریخ فیزیک در مرکز تحقیقاتی سرن در سوییس هم مشغول به تحقیق هستند و با این حال خوشبختانه تبعیض یا محرومیت خاصی از ناحیه ایرانی بودن حس نکردند. با این حال خانم فتح‌الله‌زاده همچنان امیدوارند که جامعه علمی جهانی به نقطه ای برسد که برابری زن و مرد و ملیت های مختلف کاملا در آن دیده شود و سیاست کمترین دخالت در دانشگاه و مراکز تحقیقاتی داشته باشد که امروزه هنوز تا نقطه آرمانی فاصله بسیار دارد.

ایشان اضافه می کنند که در پروژه هایی که فعالیت می کنند خانم های زیادی مشغول هستند که باعث خوشحالی است اما هنوز تا زمانی که زنان در رشته فیزیک به اندازه مردان وارد شوند فاصله داریم.

خانم دکتر فتح‌الله‌زاده در پاسخ به سوالی در مورد ورود دختران به رشته فیزیک در ایران می گویند: "من اکیدا به دخترانی که علاقمند به فیزیک هستند توصیه می کنم وارد این زمینه دانشگاهی شوند. فیزیک اساسا با طبع بلند و روح بی قرار زن سازگاری دارد و می دانیم که ایران دانشگاه های بسیار خوبی در رشته فیزیک دارد که کار را برای ایشان راحت می کند.

آخرین باری که خانم دکتر فتح‌الله‌زاده ایران بودند دو سال پیش بوده است وضعیت دانشمندان فیزیک ایرانی و خصوصا خانم های فعال در این زمینه را بسیار امیدبخش دیده اند. ایشان در پاسخ به سوال "آیا در صورت امکان حاضرید با دانشگاه های ایرانی در پروژه های علمی همکاری کنید؟" می گویند: "با کمال افتخار هر تقاضایی برای همکاری با دانشگاه های خوب کشورمان را می پذیرم".

در مورد توصیه به دانشجوهای تحصیلات تکمیلی ایشان عقیده دارند تا دوره دکتری برای درس خواندن در ایران بسیار مناسب است، اما برای دکتری ایده خوبی است که یکی از دانشگاه های معتبر خارج از ایران را تجربه کنند که برای ایجاد ارتباطات بین المللی خودشان مفید خواهد بود.

خانم دکتر فتح‌الله‌زاده به عنوان یک فیزیکدان برجسته با دانشجویان مستعدی از دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران آشنا هستند و کیفیت آموزشی این دانشگاه ها را بسیار بالا ارزیابی می کنند.

در پایان خانم دکتر فتح‌الله‌زاده به جوانان هموطن خود توصیه کردند که مشکلات و معضلات را کوچک و ساده بپندارند و اگر علم را دوست دارند هر هزینه ای برای دستیابی به آن بکنند که علی رغم وجود سختی ها، در نهایت باعث شادی و لذت از زندگی خواهد شد.

 

 

تنظیم شده برای ویژه نامه مصاحبه نخبگان ایرانی با تبیان

بخش دانش و فناوری

del.icio.us  digg  newsvine  furl  Y!  smarking  segnalo